15 Yaş Altına Sosyal Medya Yasağı TBMM’ye Geliyor

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın TBMM’ye sunmaya hazırlandığı taslak düzenleme; 15 yaş altına sosyal medya yasağı, 15 yaş üstüne ebeveyn denetimi ve dijital oyunlara yaş kriteriyle BTK gözetiminde sıkı yaptırımlar öngörüyor. Taslağın bugün AK Parti Grubu yönetimine sunulması bekleniyor.

TASLAK 5651 SAYILI KANUNDA DEĞİŞİKLİK GETİRİYOR
Dört maddelik taslakla, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da değişiklikler planlanıyor. Taslak metnin, sosyal ağlar ve dijital oyunlar için yaş doğrulama, ebeveyn kontrolü ve yaptırımları aynı çerçevede toplaması hedefleniyor.

15 YAŞ ALTINA YASAK: “HİZMET SUNAMAZ” HÜKMÜ GELİYOR
Taslağın en dikkat çeken maddesi, 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunulmasının engellenmesi. Bu kapsamda Kanun’un Ek 4’üncü maddesinin 7’nci fıkrasına, "Sosyal ağ sağlayıcı, on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür" hükmünün eklenmesi öngörülüyor.

15 YAŞ ÜSTÜ İÇİN EBEVEYN KONTROLÜ ZORUNLU OLACAK
Taslakta, sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda tedbir alması ve “ebeveyn kontrol araçları” oluşturması isteniyor. Bu araçlarla ebeveynlerin çocukların sosyal ağ kullanım süresini yönetebilmesi amaçlanıyor. Ek Madde 4’e şu fıkranın eklenmesi planlanıyor:
"Sosyal ağ sağlayıcı; açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlar. Ebeveyn kontrol araçları; a) Hesap ayarlarının kontrol edilmesine, b) Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına, c) Kullanım süresinin izlenmesi ve bu sürenin sınırlandırılmasına, ilişkin mekanizmaları içerir."

DİJİTAL OYUNLARA YAŞ KRİTERİ VE YENİ TANIMLAR
Taslak, internet üzerinden dağıtılan, oynanan veya güncellenen dijital oyunlar için yeni bir çerçeve oluşturuyor. Bu kapsamda yasaya “oyun sağlayıcı” ve “oyun dağıtıcı” kavramlarının eklenmesi, ayrıca dijital oyunlar için “Ek Madde 5” başlığı altında yeni bir madde ihdas edilmesi planlanıyor. Düzenlemeye göre oyunları üreten oyun sağlayıcı, oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirmekle yükümlü olacak.

OYUN DAĞITICILARINA SIKI KURAL: DERECELENDİRİLMEYEN OYUN SUNULAMAYACAK
Yeni düzenlemede, oyunların dağıtılmasını veya oynanmasını sağlayan “oyun dağıtıcı”nın usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamayacağı belirtiliyor. Ayrıca oyun dağıtıcıların, derecelendirmesi uygun olmayan içerikleri platformlarından çıkarması zorunlu hale getiriliyor.

OYUNLARDA DA EBEVEYN KONTROLÜ ŞARTI
Taslak, dijital oyunlar için de ebeveyn kontrolü yükümlülüğü getiriyor. Oyun dağıtıcının ebeveyn kontrol araçlarını açık, anlaşılır ve kullanılabilir şekilde sunması istenirken, sınırlar şu şekilde tanımlanıyor:
"Ebeveyn kontrol araçları; a) Hesap ayarlarının kontrol edilmesine, b) Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına, c) Kullanım süresinin izlenmesi ve bu sürenin sınırlandırılmasına, ilişkin mekanizmaları içerir."

TÜRKİYE’DE TEMSİLCİ ZORUNLULUĞU VE BTK DENETİMİ
Taslağa göre Türkiye’den günlük erişimi yüksek olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcıları, yükümlülükleri yerine getirmek için Türkiye’de temsilci bulundurmak zorunda olacak. Temsilci bilgilerinin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) bildirileceği ve kamuya açıklanacağı ifade ediliyor. BTK’nın, oyun ve sosyal ağ sağlayıcılarından kurumsal yapı, algoritmalar ve veri işleme mekanizmaları dahil çeşitli bilgileri isteyebileceği; şirketlerin de bunu 5 gün içinde sunmasının zorunlu olacağı aktarılıyor.

1-30 MİLYON TL CEZA VE BANT DARALTMA YAPTIRIMI
Taslakta yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun dağıtıcılarına 1 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar idari para cezası uygulanması öngörülüyor. İhlalin devam etmesi halinde internet bant genişliğinin önce yüzde 50, ardından yüzde 90’a kadar daraltılabileceği belirtiliyor. Yükümlülük yerine getirildiğinde cezanın yalnızca dörtte birinin tahsil edilmesi ve bant daraltmanın sona ermesi planlanıyor.

ACİL KARARLARDA 1 SAATLİK ZORUNLULUK
Taslak, sosyal ağ sağlayıcılarına “gecikmesinde sakınca bulunan haller” kapsamında verilen içerik çıkarma veya erişim engelleme kararlarının en geç bir saat içinde uygulanması zorunluluğunu getiriyor. Özellikle Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcıları için kararların derhal ve en geç bir saat içinde yerine getirilmesi gerektiği ifade ediliyor. Ayrıca, bu içeriklerin yeniden yayımlanmaması için yapay zeka ve otomatik sistemler dahil gerekli önlemlerin alınması da yükümlülük kapsamına alınıyor.